ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 105

Mircea-Emilian Pârligras

Od pierwszych lat XXI wieku należy do ścisłej czołówki rumuńskich szachistów. Czterokrotnie zdobył medale indywidualnych mistrzostw Rumunii: złoty 2001, srebrny 2014 oraz dwa brązowe 2011, 2013. Wielokrotnie reprezentował Rumunię w turniejach dru ...

Patryk Łagowski

Na przełomie XX i XXI wieku należał do czołówki polskich juniorów, ośmiokrotnie uczestnicząc w finałach mistrzostw kraju w różnych grupach wiekowych. W roku 1998 zdobył srebrny, zaś dwa lata później złoty medal na drużynowych mistrzostwach Polski ...

Meelis Kanep

Od początku XXI wieku należy do ścisłej czołówki estońskich szachistów. W 2002 r. zdobył pierwszy medal brązowy w indywidualnych mistrzostwach kraju. Kolejne zdobył w latach 2003 srebrny, 2004-2005 dwa złote oraz 2007 złoty. W latach 2002–2010 pi ...

Bjarke Sahl

Bjarke Sahl, do 2007 r. Bjarke Kristensen – duński szachista, reprezentant Norwegii od 2007 roku, mistrz międzynarodowy.

Morteza Mahjoob

Do ścisłej czołówki irańskich szachistów należy od pierwszych lat XXI wieku. W latach 2000-2006 czterokrotnie wystąpił na szachowych olimpiadach, w 2001 r. – na drużynowych mistrzostwach świata, natomiast pomiędzy 2003 a 2008 r. – trzykrotnie na ...

Gabriel Sarksjan

Od pierwszych lat XXI wieku znajduje się w ścisłej czołówce ormiańskich szachistów. W latach 2000 i 2003 zdobył złote medale na mistrzostwach Armenii. Oprócz tego, w roku 2002 zdobył medal srebrny, a w 2004 i 2005 – medale brązowe. W 2003 zwycięż ...

Władimir Biełow

W roku 1996 reprezentował Rosję na mistrzostwach świata juniorów do lat 12 na Minorce, zajmując miejsce w pierwszej dziesiątce. Znaczące wyniki na arenie międzynarodowej zaczął odnosić w pierwszych latach XXI wieku. W 2000 r. podzielił I m. w Ano ...

Tomi Nybäck

Jest uznawany za największy szachowy talent w historii fińskich szachów. Od 1997 r. reprezentował Finlandię w turniejach o mistrzostwo świata oraz Europy juniorów. W 2002 r. zdobył w Peñiscoli brązowy medal mistrzostw Europy do 18 lat, natomiast ...

4

29 lutego – historycy do tej pory nie są pewni, czy rok 4 był przestępny. Dla późniejszych lat nie ma już takich wątpliwości. Stąd kalendarz w Wikipedii zaczyna się od roku 5 n.e. 26 czerwca – cesarz rzymski Oktawian August adoptował i desygnował ...

Brennus (III wiek p.n.e)

Brennus – przywódca potężnej armii celtyckiej, która najechała Macedonię i Grecję w 279 r. p.n.e. Był to już powtórny najazd Celtów na te tereny, gdyż rok wcześniej pokonali oni wojska macedońskie, zabili jej władcę Ptolemeusza Keraunosa i złupil ...

Mezopotamia

Mezopotamia, gr. Μεσοποταμία, Międzyrzecze – starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu Tygrysu i Eufratu. Na obszarze tym w starożytności rozwijał się szereg kultur, państw i imperiów, których twórcami były różne ludy, kontynuujące ...

Wronów (powiat lubelski)

Wronów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Bełżyce. Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie lubelskim województwa lubelskiego. W latach 1975–1998 miejscowość należała admi ...

O przekroczeniu uprawnień poselskich

O przekroczeniu uprawnień poselskich lub O przeniewierczym poselstwie – mowa sądowa i polityczna autorstwa Demostenesa wygłoszona w 343 roku p.n.e. jako oskarżenie przeciwko Ajschinesowi o wzięcie łapówki od Filipa II.

Herod

Herod, właściwie Herodes, greckie imię męskie, oznaczające dzielny, bohater. Dynastia herodiańska: Herod Archelaos ok. 23 p.n.e. – po 6 n.e. – etnarcha Judei, Samarii i Idumei Herod IV ur. ok. 27 p.n.e. – syn Kleopatry z Jerozolimy Synowie Heroda ...

Wojna latyńska

Wojna latyńska – konflikt między republiką rzymską a tzw. Związkiem Latyńskim o panowanie nad środkowym Półwyspem Apenińskim. Wojna wybuchła ledwie rok po zakończeniu I wojny samnickiej, a jej przyczyną były obawy miast-państw środkowej Italii pr ...

Hezjod

Hezjod z Beocji – epik grecki. Przypuszczenia co do daty jego narodzin wahają się od 850 do 700 p.n.e. Jego imię tłumaczy się jako "ten, co wysyła pieśń”, co może świadczyć o fakcie, iż Hezjod należał do grona aojdów. Jest pierwszym w historii li ...

Newiusz

Gnejusz Newiusz – poeta rzymski, który najprawdopodobniej urodził się w Kapui w Kampanii, a zmarł około 201 p.n.e. w Utyce. Brał udział w I wojnie punickiej 264-241 p.n.e. Od 235 p.n.e. pisał sztuki teatralne, komedie i tragedie. Pierwszą wystawi ...

Carcassonne

Carcassonne – miasto i gmina we Francji, w regionie Oksytania. Miasto jest prefekturą departamentu Aude. Przez gminę przepływa rzeka Aude. Położone jest w Langwedocji, dawnej prowincji, przy drodze łączącej Pireneje z Masywem Centralnym. Jest odd ...

Agnodike

Agnodike – legendarna postać, żyjąca prawdopodobnie w IV w. p.n.e., uznawana za pierwszą położną i kobietę lekarza w starożytnych Atenach. Znana jest dzięki rzymskiemu pisarzowi Gajuszowi Juliuszowi Hyginowi, który opisał jej historię w swoim dzi ...

Andrzej Lopadios

Andrzej Lopadios – filolog bizantyński z I połowy XIV wieku. Andrzej Lopadios żył w I połowie XIV wieku. Był uczniem i przyjacielem Manuela Moschopula i autorem Leksykonu wiedeńskiego Lexicon Vindobonense. Leksykon został ułożony w porządku alfab ...

Ćandragupta Maurja

Ćandragupta Maurja lub Czandragupta Maurja – król Magadhy, panujący od ok. 321 p.n.e. do 297 p.n.e., pierwszy władca w historii Indii, który zjednoczył pod swoimi rządami prawie cały subkontynent, założyciel dynastii Maurjów. Opisany przez Plutar ...

Modena

Modena – miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania, w prowincji Modena. Leży w dolinie Padu. Przepływają przez nią dwie rzeki: Secchia i Panaro. 10 kilometrów na południe od miasta zaczynają się pierwsze wzniesienia Apeninów ...

Gnejusz Flawiusz

Gnejusz Flawiusz, Gnaeus Flavius – rzymski polityk i prawnik, autor rozpraw prawniczych, reformator prawa. Jako pierwszy ujawnił publicznie formuły aktów prawnych, skarg procesowych oraz kalendarz religijny, dotychczas znane tylko pontyfikom, prz ...

Leonidas z Tarentu

Leonidas z Tarentu – grecki poeta. Autor głównie epigramatów. Meleager z Gadary umieścił w swojej antologii epigramatów powstałej około 60 roku p.n.e. ponad sto wierszy Leonidasa. Dzięki temu, z powstałej ok. 900 r. w Bizancjum tzw. Antologii Pal ...

Alasehir

Miasto założył w 189 roku p.n.e. Eumenes II król Pergamonu. Nazwa miasta pochodzi od imienia królewskiego brata i następcy – Attalosa II, którego lojalność wobec Eumenesa przyczyniła się do nadania mu przydomka Filadelfos Philadelphos co po greck ...

Tulcza

Tulcza została założona w VIII w. p.n.e. przez Greków z Miletu. W I w. p.n.e. została włączona do Imperium Rzymskiego. W czasach rzymskich występowała pod nazwą Aegyssos, co potwierdza Owidiusz w swych Epistulae ex Ponto Listach znad Morza Czarne ...

Zbraslav

Zbraslav – najbardziej wysunięta na południe dzielnica Pragi. Leży około 10 km na południe od centrum miasta, u ujścia Berounki do Wełtawy, w administracyjnej dzielnicy Praga 16. Badania archeologiczne wykazały, iż tereny obecnej dzielnicy zamies ...

Lex Aebutia de formulis

Lex Aebutia de formulis – rzymska ustawa wydana między 149 a 126 rokiem p.n.e., uchwalona na wniosek urzędnika Sekstusa Aeliusa. Zgodnie z jej treścią postępowanie legisakcyjne zostało częściowo zastąpione przez postępowanie formułkowe.

Capri

Capri – włoska wyspa na Morzu Tyrreńskim w Zatoce Neapolitańskiej, część archipelagu Wysp Kampańskich. Położona jest w pobliżu półwyspu Sorrento, oddzielona od niego cieśniną Piccola. Nazwa wyspy pochodzi od słowa Kapros lub Capra. Niewielka, o w ...

2 Księga Machabejska

Druga Księga Machabejska – księga historyczna wchodząca w skład katolickiego i prawosławnego kanonu Starego Testamentu jako księga deuterokanoniczna. Przez wyznawców judaizmu i Kościoły protestanckie zaliczana do ksiąg apokryficznych. Nie jest da ...

Timagoras z Chalkis

Timagoras z Chalkis – bliżej nieznany grecki malarz i poeta epoki klasycznej. Pochodził z Chalkis na Eubei i działał w połowie V wieku p.n.e. Znany jedynie ze wzmianki u Pliniusza Starszego, który podaje, że pokonał on sławnego Panajnosa w konkur ...

Archiloch

Archiloch – poeta grecki z Paros, żyjący w 1. połowie VII wieku p.n.e., jeden z najwybitniejszych przedstawicieli greckiej poezji lirycznej.

Teognis z Megary

Teognis z Megary – grecki poeta liryczny. Liczący 1400 wersów zbiór elegii o treści politycznej, biesiadnej i erotycznej wydany pod imieniem Teognisa powstał w VI wieku p.n.e. Ocenia się jednak, że około połowa tych wersów pochodzi od Solona, Tyr ...

Tyrtajos

Tyrteusz, Tyrtajos – poeta, śpiewak grecki z VII wieku p.n.e. Według późniejszych legend, Tyrtajos pochodził z Aten choć źródła historyczne podają także jako ojczyznę Tyrtajosa Spartę lub Milet i miał zostać wysłany przez Ateńczyków na pomoc Spar ...

Patras

Patras – trzecie pod względem wielkości miasto Grecji, w administracji zdecentralizowanej Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie, siedziba administracyjna regionu Grecja Zachodnia, jednostki regionalnej Achaja oraz gminy Patras. W 2011 roku ...

Grupa Laokoona

Grupa Laokoona – starożytna rzeźba, będąca według części badaczy dziełem greckim z okresu hellenistycznego, według innych – rzymską kopią hellenistycznego oryginału. W związku z tymi wątpliwościami datowanie dzieła jest różne i rozciąga się międz ...

Aorsowie

O Aorsach wiemy ze starożytnych źródeł pisanych wschodnich i zachodnich. Pisali o nich Strabon, Pliniusz Starszy, Ptolemeusz, Tacyt, mówi o nich chińska "Kronika Wcześniejszej Dynastii Han”. Wiele informacji o tym ludzie uzyskano dzięki badaniom ...

Frynich

Frynich – jeden z pierwszych znanych greckich tragediopisarzy, aktor i polityk. Działał w Atenach, był uczniem Tespisa. Brał udział w wojnach perskich, pełniąc urząd stratega. Uważany jest za jednego z twórców greckiej tragedii, do której dodał p ...

Parthenios z Nicei

Parthenios z Nicei – grecki poeta. Podczas wojny z królem Pontu Mitrydatesem wzięty do niewoli w 73 p.n.e. po zdobyciu Nicei przez Rzymian. Wywieziony do Rzymu, wkrótce dał się poznać jako wykształcony i utalentowany, dzięki czemu odzyskał wolnoś ...

Aleksander z Pleuronu

Aleksander z Pleuronu – grecki poeta, filolog i bibliotekarz. W okresie 285 – 283 p.n.e. pracował w Bibliotece Aleksandryjskiej, zajmując się na zlecenie Ptolemeusza II Filadelfosa porządkowaniem zbiorów tragedii i dramatów satyrowych. Od 276 p.n ...

Nikander (poeta)

Nikander – grecki poeta, lekarz i gramatyk z III/II wieku p.n.e. Urodził się koło Klaros, niedaleko Kolofonu, miasta w Azji Mniejszej. Napisał liczne dzieła, zarówno prozą, jak i poezją, z których zachowały się dwa, ważne dla historii medycyny. D ...

Stezychor

Stezychor - grecki poeta liryczny. Informacje o jego życiu podaje m.in. bizantyński leksykon Suda. Większość życia spędził na Sycylii, okresowo przebywał także na Peloponezie. W starożytności przypisywano wprowadzenie do liryki chóralnej tzw. sys ...

Arifron z Sykionu

Arifron z Sykionu, Ariphron, – poeta starożytnej Grecji z przełomu V i IV wieku p.n.e. Arifron urodził się w Sykionie. W czasie wojny peloponeskiej prawdopodobnie przebywał w Atenach. Jedynym zachowanym utworem poety jest pean na cześć Hygiei, cy ...

Cecyliusz Stacjusz

Cecyliusz Stacjusz – komediopisarz rzymski. Pochodził z Galii Przedalpejskiej, prawdopodobnie przybył do Rzymu jako jeniec wojenny po wojnie z Insubrami. Wyzwolony przez patrona, przyjął jego nazwisko rodowe Caecilius. Przyjaźnił się z Enniuszem, ...

Eumelos z Koryntu

Eumelos lub Eumelajos – półlegendarny poeta grecki, pochodzący zapewne z Koryntu autor poematu Prosodion, procesyjnego hymnu niepodległości Meseńczyków wykonywanego na Delos. Niewielki fragment tego dzieła przetrwał w pracach Pauzaniasza. Eumelos ...

Nantes

Nantes – miasto w zachodniej Francji, port nad Loarą, historyczna stolica Bretanii. Według danych z 2017 gminę zamieszkiwało 309 346 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 4745 osób/km². Nantes było miejscem wydania edyktu nantejskiego oraz narodzi ...

Armia rzymska

Armia rzymska – siły zbrojne starożytnego Rzymu, które pozwoliły mu zdobyć, a potem utrzymać dominację w świecie antycznym przez ponad tysiąc lat. Taką rolę spełniała armia rzymska w czasach republiki jak i w okresie cesarstwa. Armia owa składała ...

Dialekt attycki

Dialekt attycki – jeden z głównych dialektów klasycznego języka greckiego, w okresie klasycznym rozpowszechniony w Attyce i na północnych wybrzeżach Morza Egejskiego. Najbardziej zbliżony do dialektu jońskiego, wraz z którym tworzy grupę jońsko-a ...

Likymnios z Chios

Likymnios z Chios, Lykymnios, Lykimnios – grecki poeta z IV wieku p.n.e., autor dytyrambów, retor, uczeń Gorgiasza. Napisał między innymi utwór na cześć Hygiei, cytowany częściowo przez Sekstusa Empiryka. Z kolei Atenajos cytuje jego utwór o Endy ...

Strzeszyn (Poznań)

Jego granice wytyczają linia kolejowa do Obornik Wielkopolskich na niej znajduje się przystanek Poznań Strzeszyn, ul. Beskidzka i ul. Lutycka. Wyróżnia się cztery części Strzeszyna: Osiedle Wojskowe Grecki od patronów ulic, którymi są pisarze sta ...