ⓘ Wolnej encyklopedii. Czy wiesz? strona 97

Ołomuniec

Ołomuniec – miasto statutarne we wschodniej części Czech, na Obniżeniu Górnomorawskim, u ujścia Młyńskiego Potoku i Bystrzycy do Morawy. Jest stolicą kraju ołomunieckiego, powiatu Ołomuniec, a także archidiecezji Kościoła rzymskokatolickiego i Cz ...

Rich Franklin

Rich Jay Franklin − amerykański zawodnik mieszanych sztuk walki w latach 1999-2012. Były mistrz UFC w wadze średniej oraz dwukrotny trener w programie The Ultimate Fighter. Od 2014 wiceprezydent singapurskiej organizacji promującej MMA ONE Champi ...

Wielościan foremny

Wielościan foremny – wielościan spełniający następujące trzy warunki: ściany są przystającymi wielokątami foremnymi, w każdym wierzchołku zbiega się jednakowa liczba ścian, jest bryłą wypukłą. Wielościany foremne są szczególnym przypadkiem wieloś ...

Pisarz polny

Powstał prawdopodobnie około 1570 roku w celu odciążenia hetmanów odnośnie prac administracyjnych. Od 1633 pisarz nie mógł sprawować żadnego urzędu senatorskiego. W XVII wieku pisarz polny razem ze strażnikiem wielkim, strażnikiem polnym i oboźny ...

XIX wiek

XVIII wiek XX wiek Lata 1800. Lata 1810. Lata 1820. Lata 1830. Lata 1840. Lata 1850. Lata 1860. Lata 1870. Lata 1880. Lata 1890. 1801 1802 1803 1804 1805 1806 1807 1808 1809 1810 1811 1812 1813 1814 1815 1816 1817 1818 1819 1820 1821 1822 1823 18 ...

III wiek

II wiek IV wiek 201 202 203 204 205 206 207 208 209 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219 220 221 222 223 224 225 226 227 228 229 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249 250 251 252 253 254 255 256 257 25 ...

Spowiedź dziecięcia wieku

Spowiedź dziecięcia wieku – francuska powieść romantyczna autorstwa Alfreda de Musseta, będąca swoistą kontynuacją preromantycznych powieści autobiograficznych w rodzaju Adolfa czy Obermanna.

Paryż w XX wieku

Paryż w XX wieku – jednotomowa młodzieńcza powieść Juliusza Verne’a złożona z 17 rozdziałów. Odrzucona przez wydawcę – Pierrea-Julesa Hetzela, wydana drukiem dopiero wiele lat po śmierci pisarza w 1994 roku. Pierwszy polski przekład pojawił się w ...

Rwący nurt historii. Zapiski o XX i XXI wieku

Rwący nurt historii. Zapiski o XX i XXI wieku – książka Ryszarda Kapuścińskiego, wydana w 2007 już po śmierci pisarza. Jest to zbiór wypowiedzi Kapuścińskiego pochodzących przede wszystkim z wywiadów i wykładów, których wyboru dokonała Krystyna S ...

Historia mego wieku i ludzi, z którymi żyłem

Historia mego wieku i ludzi, z którymi żyłem – pamiętnik Franciszka Karpińskiego pisany w latach 1801-1822. Pierwsza publikacja pamiętnika miała miejsce w 1844, zaś ostateczna redakcja ukazała się w 1897. Pamiętnik ma charakter autobiografii poka ...

Powieść przygodowa

Powieść podróżniczo przygodowa – jedna z głównych odmian gatunkowych powieści XVIII wieku, wywodząca się pierwotnie z opisów, dzienników podróży i pamiętników. Fabułę powieści przygodowej stanowią przede wszystkim zdarzenia rozgrywające się w cza ...

Angoulême

Angoulême – miasto i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, stolica departamentu Charente, nad rzeką Charente, historyczna stolica prowincji Angoumois. Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 42 876 osób, a gęstość zaludnienia wynosił ...

Joe Hill (pisarz)

Joe Hill właśc. Joseph Hillstorm King – amerykański pisarz horrorów, syn Stephena Kinga. Debiutował w 1997 roku opowiadaniem The Lady Rests. Pierwsza książka Hilla, zbiór opowiadań Upiory XX wieku, zyskała bardzo dobre opinie wśród czytelników i ...

Obszar H II

Obszary H II – obłoki świecącego gazu i plazmy o rozmiarach nawet kilkuset lat świetlnych, w których powstają gwiazdy. Młode, gorące, niebieskie gwiazdy, które powstały z gazu emitują pokaźną ilość promieniowania ultrafioletowego, jonizując otacz ...

Obserwatorium Astronomiczne Zijinshan

Obserwatorium Astronomiczne Zijinshan – najstarsze nowoczesne obserwatorium astronomiczne w Chinach, kolebka nowoczesnej astronomii chińskiej. Położone jest na Górze Purpurowej Zijinshan, 32°04′N 118°49′E na wysokości 267 m n.p.m., w Nankinie, w ...

Obserwatorium Iso-Heikkilä

Obserwatorium Iso-Heikkilä – fińskie obserwatorium astronomiczne w Iso-Heikkilä – dzielnicy miasta Turku. Obserwatorium zaprojektował profesor fizyki i astronomii Yrjö Väisälä, a jego budowę ukończono jesienią 1937 roku. Początkowo należało do Un ...

Białków (powiat wołowski)

W Białkowie znajduje się największy na świecie koronograf jeden z kilku identycznych; średnica obiektywu 53 cm. Obserwatorium astronomiczne w Białkowie powstało z inicjatywy Leo Wutschowskiego na początku lat 80. XIX wieku. Był on z wykształcenia ...

HD 168746

HD 168746 – żółty karzeł położony w gwiazdozbiorze Węża. Gwiazda ta oddalona jest od Ziemi o około 136 lat świetlnych. W 2002 roku na orbicie HD 168746 odkryto planetę o masie czterokrotnie mniejszej niż masa Jowisza.

Explorer 49

Zadaniami sondy były pomiary pól magnetycznych i promieniowania korpuskularnego, badania oddziaływania wiatru słonecznego z Księżycem oraz zjawisk związanych z przechodzeniem Księżyca przez warkocz magnetosfery Ziemi.

(1) Ceres

Ceres – planeta karłowata krążąca wewnątrz pasa planetoid między orbitami Marsa i Jowisza. Ma średnicę 950 km i jest największym z ciał krążących wewnątrz tego pasa. Została odkryta 1 stycznia 1801 przez włoskiego astronoma Giuseppe Piazziego. Po ...

Aglaonike

Aglaonike – Greczynka, jedna z pierwszych kobiet-astronomów. Wspomniana w pismach Plutarcha oraz przez anonimowego antycznego komentatora dzieła Argonautica Apolloniosa z Rodos. Zyskała sławę z powodu umiejętności przewidywania zaćmień Księżyca. ...

Kometa Arenda-Rolanda

Kometa Arenda-Rolanda lub C/1956 R1 – kometa jednopojawieniowa, nieokresowa, znana z podwójnego warkocza, z którego jedna część była skierowana ku Słońcu.

Kształt Wszechświata

Kształt Wszechświata – jeden z zakresów zainteresowania kosmologii. Kosmologowie i astronomowie rozumieją przez to pojęcie zarówno lokalną geometrię, jak i geometrię całości Wszechświata. Geometria globalna w skrócie zwana jest topologią, chociaż ...

Populacje gwiazdowe

Idea populacji gwiazdowych powstała, gdy odpowiednio dobra zdolność rozdzielcza obserwacji galaktyki M31 pozwoliła Walterowi Baademu w 1944 roku na wyróżnienie w tej galaktyce dwóch odrębnych populacji gwiazd. Dysk galaktyki M31 na diagramie Hert ...

Podróże Guliwera

Podróże Guliwera – popularny skrót tytułu powieści Jonathana Swifta napisanej w 1726 roku, stanowiącej połączenie satyry na ludzką naturę z parodią popularnych w tamtym okresie "powieści podróżniczych”. Powieść ta stanowi najbardziej znaną pracę ...

Malgorzata Dubiel

Malgorzata Dubiel jest córką polskiego naukowca i inżyniera rakiet wojskowych. Ukończyła Uniwersytet Wrocławski, a potem studia doktoranckie na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie napisała pracę pod kierunkiem informatyka i matematyka Victora W. Mar ...

Rezerwat przyrody Las Kabacki im. Stefana Starzyńskiego

Las Kabacki im. Stefana Starzyńskiego – park leśny i rezerwat przyrody położony w południowej części Warszawy, między ulicami Puławską i Łukasza Drewny, w dzielnicy Ursynów. Leży w obrębie Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.

Bernouilli (1911)

Bernouilli – francuski oceaniczny okręt podwodny z okresu I wojny światowej, jedenasta zamówiona jednostka typu Brumaire. Została zwodowana 1 czerwca 1911 roku w stoczni Arsenal de Toulon, a do służby w Marine nationale weszła w 1913 roku. Okręt ...

Warstwa graniczna (mechanika płynów)

Warstwa graniczna stanowi zazwyczaj cienką warstewkę tuż przy ścianie np. opływanej bryły, powierzchni zwilżonej kadłuba jednostki pływającej, stąd też w starszej polskiej literaturze określano ją terminem warstwa przyścienna. Płyn poruszający si ...

Twierdzenie o liczbach pierwszych

Twierdzenie o liczbach pierwszych - twierdzenie opisujące asymptotyczny rozkład liczb pierwszych pośród liczb naturalnych. Jest ono formalizacją spostrzeżenia, że liczby pierwsze są coraz rzadsze wraz z oddalaniem się od początku osi liczbowej.

Literatura bizantyńska epoki justyniańskiej 527–610

Literatura bizantyńska epoki justyniańskiej – okres literatury bizantyńskiej od wstąpienia na tron cesarza Justyniana I Wielkiego w 527 roku do przejęcia władzy przez dynastię heraklijską w 610 roku. Wraz z okresem świetności Cesarstwa Bizantyńsk ...

Diofantos

Jest autorem dzieła Arytmetyka, składającego się z 13 ksiąg, z których zachowało się 6 w języku greckim i 4 przetłumaczone na arabski. Poszerza ono zakres sposobów rozwiązania równań do trzeciego stopnia włącznie, względem wiedzy Babilończyków. D ...

Instytut Matematyki Uniwersytetu Opolskiego

Instytut Matematyki i Informatyki Uniwersytetu Opolskiego – jednostka dydaktyczno-naukowa należąca do struktur Wydziału Matematyki, Fizyki i Informatyki Uniwersytetu Opolskiego. Dzieli się na 2 katedr, 5 zakładów i 1 pracownie naukowe. Posiada up ...

Nina Roscher

Nina Matheny Roscher – amerykańska chemiczka, historyczka i działaczka na rzecz kobiet. Profesor na Wydziale Chemii na Uniwersytecie Amerykańskim w Waszyngtonie. W 1998 roku otrzymała Prezydencką Nagrodę PAESMEM, przyznawaną przez Biały Dom za wy ...

HMS Royal Katherine (1664)

Po restauracji monarchii w Anglii w 1660 roku król Karol II zamówił dwa nowe okręty liniowe. Jednym z nich miał być "Royal Katherine" nazwany tak na cześć małżonki króla, królowej Katarzyny zaprojektowany i zbudowany przez królewskiego szkutnika ...

180

Galen badał związki między paraliżem a zerwaniem rdzenia kręgowego. 17 lipca – w Kartaginie ścięto 7 mężczyzn i 5 kobiet, pierwszych męczenników chrześcijańskich na ziemi afrykańskiej. Zawarcie pokoju z Markomanami i Kwadami, rezygnacja ze zdobyc ...

Pastel

Pastel – technika malarska i rysunkowa oraz środek rysunkowy i malarski w formie kolorowego sztyftu, służący do nanoszenia kolorowych pigmentów na podłoże. Mianem pastelu określa się także kompozycję malarską wykonaną tą techniką. Nazwa pastel po ...

1313

Bitwa pod Kłeckiem Bolesław oleśnicki został księciem oleśnickim i gnieźnieńskim. Polanów otrzymał prawa miejskie. Po 20 kwietnia tj. po śmierci Bolesława II nastąpił nowy podział Mazowsza. Siemowit II, jako najstarszy, otrzymał środkową część dz ...

Młody Indiana Jones: Wiek niewinności

Młody Indiana Jones: Wiek niewinności – amerykański film przygodowy z 1999 roku w reżyserii Billego Augusta i Michaela Schultza będący szesnastą częścią Wielkiej Księgi Przygód Indiany Jonesa. Składa się z dwóch segmentów serialu Kroniki młodego ...

Powieść sensacyjna

Powieść sensacyjna – gatunek literacki wywodzący się m.in. ze średniowiecznych rycerskich romansów, od XIX wieku stanowiący jeden z typowych gatunków literatury rozrywkowej.

Blois

Blois – miejscowość i gmina we Francji, w Regionie Centralnym, w departamencie Loir-et-Cher nad rzeką Loarą. Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 49 318 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 1317 osób/km².

Kortrijk

Kortrijk – miasto w Belgii w prowincji Flandria Zachodnia, nad rzeką Leie. Leży przy ujściu rzeki Leie, przez kanał Kortrijk-Bossuit ma dostęp do Morza Północnego. Gminy tworzące Kortrijk to: Kortrijk-Centrum, Marke, Bissegem, Aalbeke, Kooigem, B ...

Teleskop Cassegraina

Teleskop Cassegraina – rodzaj teleskopu zwierciadlanego. Jego nazwa pochodzi od nazwiska projektanta, francuskiego księdza i fizyka, Laurenta Cassegraina, żyjącego w XVII wieku. Projekt ten został opracowany w 1672 roku, dwa lata po teleskopie Ne ...

Kosmiczny Teleskop Hubble’a

Kosmiczny Teleskop Hubble’a, HST, teleskop Hubble’a – teleskop kosmiczny poruszający się po orbicie okołoziemskiej, nazwany na cześć amerykańskiego astronoma Edwina Hubble’a. 24 kwietnia 1990 roku został wyniesiony na orbitę przez prom kosmiczny ...

Słońce

Słońce – gwiazda centralna Układu Słonecznego, wokół której krąży Ziemia, inne planety tego układu, planety karłowate oraz małe ciała Układu Słonecznego. Słońce składa się z gorącej plazmy utrzymywanej przez grawitację i kształtowanej przez pole ...

Teoria inteligentnego spadania

Teoria inteligentnego spadania – koncepcja znana już przynajmniej w XVII wieku mówiąca o tym, że przyciąganiem się obiektów kieruje jakiś "inteligentny byt”. Ta sama nazwa jest także opracowaną w XX wieku parodią koncepcji inteligentnego projektu ...

Dysk rozproszony

Dysk rozproszony – region Układu Słonecznego rozciągający się za orbitą Neptuna, sięgający ponad 100 j.a. od Słońca oraz ponad 40° powyżej i poniżej ekliptyki. W obszarze tym krąży wiele małych ciał po orbitach o dużej ekscentryczności i inklinac ...

Kometa Hale’a-Boppa

Kometa Hale’a-Boppa lub C/1995 O1 – kometa długookresowa, którą można było obserwować gołym okiem od maja 1996 do grudnia 1997 roku, dwa razy dłużej niż poprzednią rekordzistkę, Wielką Kometę z 1811 r.

Pas planetoid

Pas planetoid – obszar Układu Słonecznego, znajdujący się między orbitami Marsa i Jowisza. Krąży w nim wiele ciał różnej wielkości, nazywanych planetoidami. Region ten nazywany jest też głównym pasem planetoid, gdyż w Układzie Słonecznym istnieją ...

Astronomia promieniowania gamma

Astronomia promieniowania gamma – dziedzina astronomii zajmująca się badaniem promieniowania gamma pochodzącego od ciał niebieskich. Przypuszczenia i teorie na temat istnienia we Wszechświecie procesów prowadzących do emisji promieniowania gamma ...